Większość gruntów to rozdrobniona mniej lub bardziej skała. W przestrzeniach pomiędzy ziarnami znajduje się woda, powietrze i cząstki organiczne. Do postawienia fundamentów budynku ważne są: wielkość, zagęszczenie ziaren oraz nasączenie wodą (wilgotność gruntu).
Grunty dzielimy na: piaszczyste, pylaste, ilaste, kamieniste, żwirowe. Najczęściej występują jako różnorodna mieszanina.
W zależności od powiązania cząstek i ich rozmiaru mamy grunty spoiste (pozlepiane), grunty niespoiste (sypkie). Jeszcze są grunty skaliste (skały), oraz grunty próchniczne (roślinne).
Grunty spoiste: iły, gliny (czasami z domieszkami), pyły. Pod budowę nadają się w zależności od stopnia zawilgocenia. Bardzo pochłaniają wodę (pęcznieją) nie przepuszczając jej wcale lub tylko częściowo. Podczas wysychania kurczą się i pękają.
W zależności od części ilastych rozróżniamy grunty: mało, średnio, zwięzło, oraz bardzo spoiste. Do mało spoistych zaliczają się grunty: piaski, żwiry, pospółki (materiał sypki lub kawałkowy niesortowany, zbliżony do piasku i żwiru).
Do średnio i zwięzło spoistych należą: gliny piaszczyste, gliny pylaste.
Do bardzo spoistych należą: iły piaszczyste, iły i iły pylaste.
W zależności od stopnia zawilgocenia namokłe grunty gliniaste nie nadają się praktycznie pod budowę. Postawienie budynku na takim gruncie wymaga odpowiedniego zabezpieczenia, jest trudne technicznie a nawet niebezpieczne.
Grunty sypkie w stanie zagęszczonym lub średnio zagęszczonym stanowią zwykle bardzo dobre podłoże pod budynki. Posadowione na takim podłożu budynki osiadają nieznacznie i w krótkim czasie. Najtrudniejsze jest posadowienie na gruntach luźnych. Najmniej przydatne do celów fundamentowych są piaski pylaste zwane kurzawkami, które zachowują się jak płyny. Jeśli znajdą ujście – wypływają ze skarp wykopów lub fundamentów budynku. Co może skutkować uszkodzeniem lub poważną awarią.
Grunty sypkie w stanie zagęszczonym lub średnio zagęszczonym stanowią zwykle bardzo dobre podłoże pod budynki. Posadowione na takim podłożu budynki osiadają nieznacznie i w krótkim czasie. Najtrudniejsze jest posadowienie na gruntach luźnych. Najmniej przydatne do celów fundamentowych są piaski pylaste zwane kurzawkami, które zachowują się jak płyny. Jeśli znajdą ujście – wypływają ze skarp wykopów lub fundamentów budynku. Co może skutkować uszkodzeniem lub poważną awarią.
Grunty roślinne (próchniczne): powstały w skutek rozkładu roślin. Tworzą tzw. humus. Przed przystąpieniem do robót fundamentowych, należy go przenieść w konkretnie przygotowane miejsce, złożyć w osłoniętej pryzmie. Przez czas budowy chronimy go przed zanieczyszczeniem betonem, lepikami, zaprawami, chemią. Zawiera kwasy organiczne, zarodniki grzybów domowych, które oddziałują szkodliwie na konstrukcję. Ponadto, ziemia nawet mało urodzajna – stanowi cenne bogactwo. Możemy ją wykorzystać z przeznaczeniem pod przyszły ogródek, trawnik…
Do gruntów roślinnych zaliczamy także torfy, oraz namuły. Podłoża te nie nadają do posadowienia budynku.
Skały: Bardzo dobre podłoże pod budynki, pod warunkiem, że nie jest zwietrzałe.
Przed posadowieniem fundamentów, koniecznie należy usunąć (skuć) części zwietrzałe, zerodowane. Szczeliny wypełnić np. betonem.
